Орнштейн, Леонард

Леонард Саломон Орнштейн (нидерл. Leonard Salomon Ornstein; 12 ноября 1880[2][1][…], Неймеген, Гелдерланд, Нидерланды20 мая 1941[2][1][…], Утрехт, Утрехт, Нидерланды) — нидерландский физик. Известен как организатор и преподаватель, внёсший значительный вклад в развитие физики в Утрехте.

Общие сведения
Леонард Орнштейн
Leonard Ornstein
Полное имя Леонард Саломон Орнштейн
Дата рождения 12 ноября 1880(1880-11-12)
Место рождения Неймеген
Дата смерти 20 мая 1941(1941-05-20) (60 лет)
Место смерти Утрехт
Страна
Образование
Род деятельности физик

Биография

Орнштейн был единственным ребёнком в состоятельной семье[3].

С 1898 по 1908 год Орнштейн изучал теоретическую физику в Лейденском университете. 26 марта 1908 года под руководством Хендрика Лоренца защитил диссертацию «Применение статистической механики Гиббса к молекулярно-теоретическим проблемам». Стал ассистентом Лоренца. В 1909 году назначен лектором по математической физике в Гронингенском университете. В 1914 году стал профессором теоретической физики в Утрехтском университете, сменив Петера Дебая. Вступил в должность 25 января 1915 года с речью «Проблемы кинетической теории материи». Из-за болезни Виллема Хенри Юлиуса в 1920 году стал временным директором физического института в Утрехте, а после смерти Юлиуса в 1925 году — директором. С 1921 года расширял физическую лабораторию, которая открылась 9 февраля 1926 года.

Занимался многими областями экспериментальной и теоретической физики, включая спектроскопию, жидкие кристаллы, статистическую механику, биофизику и практические вопросы, такие как освещение музеев. Стимулировал сотрудничество с промышленностью и подготовил множество докторантов[4]. Для исследований в области радиобиологии получил крупный грант от Фонда Рокфеллера[5].

Совместно с Джорджем Уленбеком вывел формулу для статистического процесса Орнштейна — Уленбека. Вместе с астрофизиком Марселом Миннартом в 1930-х годах разработал программу подготовки университетских преподавателей[6].

Орнштейн был евреем и активно участвовал в сионистском движении. Работал над организацией конгресса Всемирной сионистской организации, который прошёл в 1908 году в Гааге, и был членом правления Нидерландского сионистского союза[5]. С 1918 по 1920 год занимал пост председателя[5].

Также работал для Еврейского университета в Иерусалиме[5], где, среди прочего, был председателем физической секции.

Во время немецкой оккупации во Второй мировой войне в ноябре 1940 года Орнштейн был уволен с должности профессора из-за еврейского происхождения, и ему был закрыт доступ в лабораторию. Умер 20 мая 1941 года от проблем с сердцем.

Является дедом юриста и председателя водного совета Марейн Орнштейн, журналиста Леонарда Саломона Орнштейна и журналиста Карела Йеруна Орнштейна.

Память

  • Лаборатория Леонарда С. Орнштейна на Принстонплейн 1 в Утрехтском научном парке названа в его честь.
  • На Остеркаде в Утрехте по случаю 100-летия Нидерландского физического общества создан мурал с изображением Орнштейна и текстом «Проф. Орнштейн исследует случайное движение».

Докторанты

95 защит диссертаций под руководством Орнштейна прошли в Утрехтском университете[7].

Докторант Диссертация Год
#потомков[7]
Баарс, Бастиан Het etsen van koper door ijzerchloride 1935
Бекман, Виллем Ян Bijdrage tot de studie van systemen met 2 electronen 1925
Безхолд, Виллем Фредерик Die Ramaneffek in die chemiese dinamika 1936
Бейл, Адрианус Йоханнес De bouw van wit en grauw tin 1918
Блекер, Каролина Эмили Emissie- en dispersiemetingen in de seriespectra der alkalieën 1928
Бонгерс, Изаак Ари Intensiteitsmetingen in de Balmerreeks 1927
Боума, Питер Йоханнес Beitrag zur Dynamik der flüssigen Kristalle 1933
Боума, Тьиббе Intensiteitsmetingen in het nikkel- en cobaltspectrum 1930
Бауэрс, Алберт Over het meten der intensiteit van Röntgenstralen 1924
Бауман, Херман Питер Intensiteitsmeting in het heliumspectrum eener gecondenseerde ontlading. 1933
Брестер, Карел Ян Kristall-symmetrie und Reststrahlen 1923
Бринкман, Хендрик Optische studie van de electrische lichtboog 1937 27
Бюргер, Дионис Onderzoekingen in het spectrum van helium 1928
Бюргер, Херман Карел Oplossen en groeien van kristallen 1918 1
Кампанье, Корнелис Антони Onderzoekingen over het warmtetransport in Haag-buizen 1938
Шамалон, Франсуа Жан Intensiteitsverhouding van 2P-1S tot 2p-1S in het boogspectrum der aardalkaliën 1934
Кюстерс, Ян Франс Хенри Foto-electriese intensiteitsmetingen in het kwikspektrum 1931
де Брааф, Виллем Over de verstrooiing van het licht door vloeibaar-kristallijn p-azoxyanisol 1936
Деккерс, Вилхелмюс Антониус Мария Meting van intensiteitsverhoudingen in het Zeemaneffect 1936
Денир ван дер Гон, Хюго Анне Корнелис Lichtabsorptie en hydratatie in electrolyten 1929
Дёменс, Алфонс Луи Игнатиус Extinctie door een gezwarte photographische plaat
als functie van golflengte, hoeveelheid zilver en korrelgrootte
1922
де Ваард, Рейнир Херман Ferromagnetisme en kristalstruktuur 1924
Дейкстра, Хендрик Het Zeeman-effect in het spectrum van nikkel 1936
Дорненбал, Питер De warmte-beweging der atomen in een kubisch rooster en het Debije-effect 1928
Доргело, Хендрик Беренд The Intensities of the Components of Multiple Spectral Lines 1924 6
Дреости, Гвидо Марио Absorpsie en verstrooiïng van lig in melkglas 1930
Эленбаас, Виллем Intensiteitsmetingen in het heliumspectrum 1930
Эллиотт, Артур The Optical Determination of the Relative Abundance of Isotopes 1930
Эймерс, Йоханна Гертрёйда Fundamental Principles for the Illumination of a Picture Gallery;
Together with Their Application to the Illumination of the Municipal Museum at the Hague
1935
Герритсен, Херман Interferometrische absorptiemetingen aan helium 1933
Гинсел, Лео Адриан Massentransport in Lichtbogen und Flammen. Optische Bestimmung der Alkali-Atomradien 1933
Хамакер, Хендрик Якоб Technische warmtegeleidingsmetingen; de bepaling
van de warmtegeleidingscoëfficiënt van bouw- en isolatiematerialen
1939
Хамакер, Хюго Кристиан Reflectivity and Emissivity of Tungsten; with a Description of a New Method to
Determine the Total Reflectivity of Any Surface in a Simple and Accurate Way
1934 1
Харингхёйзен, Питер Ян Optisch onderzoek van gasontladingen in capillaire buizen 1935
Хейерман, Йохан Херман Absolute intensiteitsmetingen in alkalispectra 1937
Хиддинк, Ян Луис De meting van het diëlektriese verlies van minerale oliën 1932
Хюген, Андреас Хендрикюс Йоханнес De snaarelectrometer van Wulf en zijne toepassing bij de registreering der ultrastraling 1934
Янссен, Корнелис De photochemische reactie der aromatische nitroaldehyden 1931
Юрриенс, Хендрик Ян Metingen van de absorptie door het latente beeld 1938
Кей, Якобус Meting van overgangswaarschijnlijkheden in het spectrum der alkaliën 1937
Куртс, Албертус De storingsvrijheid van ontvangers voor draadlooze telegrafie 1922
Костер, Виллем Bijdragen tot de theorie van elastische media met oriënteerbare deeltjes 1921
Кригсман, Центинус De anode van de koolboog in lucht als standaardlichtbron en haar gebruik
bij de meting van de energieverdeeling in het continuum uitgezonden
door het gas van de koolboog bij groote stroomsterkten
1938
Крёйтхоф, Ари Андрис Aanslag van het waterstofmolecuulspectrum door electronen 1934
Лангендейк, Виллем The Photographic Method in Quantitative Beta Ray Spectroscopy 1939
Линдеман, Хенри Botsingen van electronen met waterstofatomen 1933
Милатц, Йоаннес Мариус Вилхелм De aanslagfunctie van het metastabiele S5-niveau van neon 1937 112
Миннарт, Марсел Onregelmatige straalkromming 1925 169
Мюлдерс, Герардус Францискус Вилхелмюс Aequivalente breedten van Fraunhoferlijnen in het zonnespectrum 1934
Натанс, Абрахам Давид Overzicht van de toepassing van complexe functies op natuurkundige vraagstukken 1923
Ниссен, Карел Фредерик Zur Quantentheorie des Wasserstoffmolekülions 1922
Пол, Гейсбертус Маринус Quantitatieve absorptiebepaling in het ultraviolet 1925
Постма, Геррит Виллем Daylight Measurements in Utrecht 1936
Рейнирс, Ян Хендрик Electrische en optische eigenschappen van homogene ijzer-koolstof- en
koper-koolstofmengsels in gelijkstroomboog-ontlading
1925
Реквелд, Йоханнес Intensity Problems Connected with the Ramaneffect 1931
Реман, Геррит Хендрик Lijnverbreeding in de lichtboog 1937
Ривлин, Расса Das Wesen der Lichtzerstreuung in flüssigen Kristallen 1923
Рютгерс, Геррит Арнолдус Вейнанд Ioniseerend vermogen en drachtspreiding van Po Alpha-deeltjes 1940
Схамхардт, Хендрик Onderzoekingen over de aanslag van waterstof door electronen 1938
Схеффер, Юрриен Корнелис Gekorreldheid van fotografische negatieven in absolute maat 1936
Схаутен, Ян Фредерик Visueele meting van adaptatie en van de wederzijdsche beïnvloeding van netvlieselementen 1937 3
Схрегардюс, Махил Виллем Фредерик De Geigerteller en zijn bruikbaarheid voor intensiteitsmetingen 1936
Слагтер, Симон Петрус Adsorbtiemetingen aan solen 1921
Снук, Якоб Луис Toetsing van de quantenmechanica voor waterstof door absorptie-metingen in de Balmerreeks 1929
Спир, Йозеф Леви Optische bepaling van diffusie-coëfficiënten 1940
Тейлор, Джеймс On the Sparking Potentials of Electric Discharge Tubes 1927
тен Кате, Хендрик De quantitativiteit van de Geiger-Müller teller. Het spectrum van Ra.E 1940
тер Хердт, Йозефус Херманус Албертус Overzicht van de theorie en de toepassingen van gassen,
waarin de onderlinge botsingen der moleculen kunnen verwaarloosd worden
1923
тер Хорст, Дидерик Томас Ян Boogontladingen met wisselstroom 1934
Тоден ван Велзен, Йоханна Het verschijnsel van Purkinje 1928
Тол, Таке Fotografische intensiteitsmetingen van electronenbuigingsringen,
toegepast op dunne lagen van koper, zilver en goud
1940
ван Алфен, Хенри Шарль Stralingsmeting aan Wolframlampen 1927
ван Аркел, Питер Кунрад Bijdrage tot de toepassing van de waarschijnlijkheidsrekening in de natuurkunde 1922
ван дер Хелд, Эрвин Фридрих Максимилиан Meting der overgangswaarschijnlijkheid 2P-1S voor
natrium door absolute-intensiteitsmetingen aan vlammen
1932
ван дер Мер, Антеуниус Пит Хендрик Onderzoek naar variaties in de aequivalente breedten van
Fraunhoferlijnen in het zonnespectrum
1936
ван дер Вен, Йохан Хендрик Het gedrag van het reflectievermogen van ijzer bij overgangspunten 1938
ван Дейк, Виллем Йоханнес Доминикус Der Becquereleffekt an Kupferoxydelektroden 1927
ван Дрил, Хендрик Intensiteitsmetingen in de spectra van ijzer en nikkel 1935
ван Гел, Виллем Кристиан Intensiteitsverhoudingen van magnetisch gesplitste spectraallijnen 1928
ван Кревелд, Арнолд De fotografische somwet en haar geldigheidsgebied 1933
ван Линген, Дерк Onderzoekingen in den koperboog 1936
ван Милан, Йохан Бернард Intensiteitsmetingen in het ijzerspectrum 1926
ван Селмс, Йоханна Класина Bijdrage tot de kennis van de gezwarte photographische plaat 1927
ван Вейк, Аарт Invloed van magneetveld, zwermen en wand op de kristaloptische
eigenschappen van vloeibaar-kristallijn p-azoxyanisol
1929
ван Вейк, Виллем Рейнвис The Nuclear Spin of Nitrogen 1930 1
Венеманс, Корнелис Фредерик Optische constanten uit licht-absorptiemetingen aan dunne metaallaagjes 1932
Вермёлен, Дирк An Accurate Method for the Relative Measuring of Spectral Intensities;
with an Application to the Determination of Planck’s Constant C2
1935
Вейверберг, Виллем Рюдолф Het karakter van de waterstofboog 1937
Вреденберг, Ханс Арманд De meting der temperatuur in een gasontlading met behulp van Röntgenstralen 1940
Вресвейк, Йоханнес Адрианус Optische bepaling van de mengverhouding van isotopen 1937
Вандерс, Адрианус Стефанус Петрус Йозефус Мария Onderzoekingen over de straling der zonnevlekken 1933
Вас, Даниэл Антони Structuur en eigenschappen van dunne goudlagen 1938
Вент, Ян Якобус Onderzoekingen over het Ramaneffect bij kristallen 1935
Вауда, Ян Nauwkeurige absolute intensiteitsmeting 1935
Заалберг ван Зелст, Йоханнес Якобус Precisie en gevoeligheid bij intensiteitsmetingen; meting van de constante C1 van Planck 1936 1

Библиография

  • Toepassing der statistische mechanica van Gibbs op moleculair-theoretische vraagstukken, диссертация 26 марта 1908
  • Problemen der kinetische theorie van de stof, 1915
  • Strahlungsgesetz und Intensität von Mehrfachlinien, 1924
  • Intensität der Komponenten im Zeemaneffekt, 1924
  • On the theory of the Brownian motion, 1930
  • De beteekenis der natuurkunde voor cultuur en maatschappij, 1932

Примечания

  1. 1 2 3 Catalogus Professorum Academiae Rheno-Traiectinae
  2. 1 2 Leonard Salomon Ornstein — 2009.
  3. DBNL 7 Industriële vernieuwing, De tweede Gouden Eeuw, Bastiaan Willink (нидерл.). DBNL. Дата обращения: 27 июля 2026.
  4. van Delft, Dirk. De promotiefabriek van L.S. Ornstein, NRC Handelsblad (4 августа 1994). Дата обращения: 27 июля 2026.
  5. 1 2 3 4 Joodsmonument Over Leonard Salomon Ornstein (нидерл.). Joods Monument (7 апреля 2016). Дата обращения: 27 июля 2026.
  6. DBNL Proloog Marcel Minnaert (1893-1970): Erflater van de Groot-Nederlandse beschaving, Marcel Minnaert astrofysicus 1893-1970, Leo Molenaar (нидерл.). DBNL. Дата обращения: 27 июля 2026.
  7. 1 2 Mathematics Genealogy Project Leonard Salomon Ornstein .

Литература

  • H.G. Heijmans, Wetenschap tussen universiteit en industrie. De experimentele natuurkunde in Utrecht onder W.H. Julius en L.S. Ornstein, 1896—1940. Rotterdam, 1994, ISBN 9789052350639